Wat betekent headless?
In een gewoon CMS zitten twee dingen in één pakket: het beheerscherm waar je de inhoud invult, en de voorkant die de pagina’s aan bezoekers laat zien. Bij een headless CMS is die voorkant, de “head”, losgeknipt. Het systeem bewaart alleen de inhoud en biedt die aan via een API. Wat daarmee gebeurt, bepaalt een aparte website, app of ander systeem.
Je kunt het vergelijken met een restaurant waar de keuken en de eetzaal los van elkaar worden gebouwd. De keuken (het CMS) maakt de gerechten klaar. Wat er in de zaal van wordt gemaakt, is aan de inrichting. Dat is ook de verdeling tussen front-end en back-end.
Wanneer is het zinvol?
Het loont als dezelfde inhoud op meer dan één plek moet verschijnen: een website, een app en een scherm in de winkel. Je beheert de inhoud eenmaal. Ook als je een snelle voorkant wilt, bijvoorbeeld een statische website die van tevoren is opgebouwd, is een headless CMS een logische partner voor wie de teksten wil kunnen aanpassen zonder in de code te werken.
Bekende voorbeelden zijn Contentful, Sanity en Strapi. Ook WordPress kan headless draaien.
De keerzijde
Voor een kleine bedrijfssite is het meestal te veel. Je hebt twee onderdelen die samen moeten werken: het CMS en de voorkant. Dat betekent twee dingen om te bouwen en bij te houden. Sommige systemen zijn een betaald abonnement, wat een extra vaste kost is. Een voorbeeld van een concept bekijken voordat je het publiceert, vraagt extra inrichting. In een gewoon CMS zit dat er standaard in.
Een veelgemaakte fout is kiezen voor headless omdat het modern klinkt, terwijl de site tien pagina’s heeft die twee keer per jaar veranderen. Dan koop je vrijheid die niemand gebruikt, en betaal je met extra onderhoud.
Hoe ik ernaar kijk
Mijn eigen site gebruikt geen headless CMS: de inhoud staat als bestanden in de code. Voor de meeste bedrijfssites is dat de eenvoudigste oplossing. Willen jouw medewerkers zelf publiceren, dan is er een tussenstap mogelijk: een eenvoudig beheerscherm dat past bij wat je echt nodig hebt, bijgebouwd op een snelle voorkant. Dat bespreek ik met je op basis van wie er wat gaat aanpassen. De afwegingen rond WordPress staan in de nadelen van WordPress, en hoe ik websites bouw lees je op de pagina over websites.
Welke soort CMS je ook kiest, je moet het blijven onderhouden.

