Een tussenlaag in plaats van een spinnenweb
Stel dat je webshop, boekhouding, voorraadsysteem en planning allemaal gegevens met elkaar moeten delen. Koppel je ze rechtstreeks, dan heb je zes koppelingen nodig, en bij vijf systemen al tien. Elke koppeling heeft eigen afspraken en eigen onderhoud.
Middleware is een laag in het midden waar elk systeem één keer op aansluit. De laag ontvangt de gegevens, controleert ze, zet ze om naar wat de ontvanger verwacht (een andere veldnaam of datumnotatie, bijvoorbeeld) en geeft ze door. Komt er een vijfde systeem bij, dan hoeft er maar één verbinding bij.
Middleware, iPaaS en tools
De term wordt breed gebruikt. In het mkb kom je vaak iPaaS tegen: een dienst waarop je koppelingen inricht in plaats van ze te programmeren. Diensten als Zapier en n8n doen iets vergelijkbaars voor kleinere automatiseringen. Middleware kan ook een eigen programma zijn dat voor jouw situatie is gebouwd. Dan bepaal je zelf wat er met een gegeven gebeurt als iets misgaat.
Wanneer heb je het nodig?
Voor twee systemen meestal niet. Een directe API-koppeling is dan eenvoudiger. Middleware begint zinvol te worden als er drie of meer systemen meedoen, als gegevens tussen systemen vertaald moeten worden of als je op één plek wilt zien wat er is doorgegeven en wat is blijven hangen. Dat laatste vind ik zelf het sterkste argument. Een tussenlaag is de logische plek voor een logboek en voor opnieuw proberen als een overdracht mislukt.
Een kanttekening
Een extra laag is een extra onderdeel dat beheerd moet worden en kan uitvallen. Ligt de middleware stil, dan ligt de rest van de gegevensstroom ook stil. Kies hem dus pas als de rekensom klopt, en niet omdat het er professioneler uitziet.
Beslis daarnaast eerst welk systeem voor welk gegeven leidend is. Zonder die afspraak schuift middleware de verwarring alleen door. Dat idee staat bij single source of truth. Hoe ik koppelingen bouw, met logboek en meldingen, staat bij koppelingen tussen systemen.

