Een bouwtekening in plaats van klikwerk
Een omgeving waarop software draait bestaat uit servers, een netwerk, een database, instellingen en een domeinnaam. Wie dat met de hand inricht, klikt zich door schermen van de hostingaanbieder. Dat werkt, maar na een paar jaar weet niemand meer wat er is aangepast en waarom.
Bij infrastructure as code staat dezelfde inrichting beschreven in tekstbestanden. Een hulpprogramma leest die bestanden en bouwt de omgeving precies zo op. Wil je iets wijzigen, dan wijzig je de tekst en laat je het programma de verschillen doorvoeren. Het lijkt op een bouwtekening: de tekening is leidend en het gebouw volgt.
Wat het oplevert
De omgeving is op te bouwen op elk moment, ook als er iets mee gebeurt, en twee omgevingen zijn gelijk. Dat voorkomt verschillen tussen test en productie. Wijzigingen zijn terug te lezen: wie veranderde wat en wanneer. Je kunt een mislukte wijziging terugdraaien. En je hebt overzicht: wat er in de code staat, draait en kost geld.
In de praktijk
Bij een softwarebedrijf draaide elk programma in een omgeving die ooit met de hand was opgezet. Niemand wist nog wat waarvoor werd gebruikt, er werd veel betaald voor capaciteit die niemand gebruikte en af en toe viel er iets uit. Een omgeving opnieuw opzetten kostte een avond klikken.
Ik ontwierp de opzet opnieuw en legde hem vast in code. Een omgeving kan nu met één opdracht opnieuw worden opgebouwd. Tijdens de verhuizing werd zichtbaar hoeveel ongebruikte capaciteit meedraaide, en na het opruimen daalde de maandrekening met meer dan €1.200. Een nieuwe versie uitbrengen gaat automatisch, en werkt die niet goed, dan staat de vorige binnen een minuut terug. Het opruimen leverde de besparing op, en de code houdt de omgeving daarna overzichtelijk. Het hele verhaal staat in het project over lagere hostingkosten.
Wanneer het de moeite waard is
Voor een kleine site op één hosting is het overbodig. Het loont als er meer onderdelen draaien, als er een test- en een productieomgeving zijn, als de inrichting vaak wijzigt of als je niet wilt dat de kennis in het hoofd van één persoon zit. Het kost wel opzet en iemand die ermee overweg kan. En wat iemand daarna nog met de hand aanpast, staat niet in de code, waardoor de beschrijving en de werkelijkheid uit elkaar lopen.
Het past vooral bij cloud-omgevingen, omdat die zich via instellingen laten aansturen. Vraag bij de overdracht naar de code van je omgeving, naast de broncode van de software zelf, en leg vast wie de omgeving bijhoudt in een onderhoudscontract.

